Komente, analiza, opinione, krijimtarie e emigrantëve, gjithshka që ju shqetëson do të jetë objekt i "Tribuna e Emigrantit Shqiptar". Kontaktoni TESH

 

Precedenti Edi Rama

Nga Eduard Zaloshnja

(Botuar tek "SHEKULLI")

Në mëndjen e mijra banorëve të Tiranës, pyetja "ç'do të bëhet me Edi Ramën?" po bëhet gjithnjë dhe më e pranishme. Njoftimi i prokurorisë se në disa nga projektet e ministrisë së kulturës të kohës së Edi Ramës janë konstatuar mungesa dokumentacioni për shpenzimet e kryera, sugjerimi i Gramoz Ruçit për të pajtuar një kompani të huaj që të kontrollojë aktivitetin e bashkisë së Tiranës, dhe kërcënimi i Sali Berishës për bllokimin e punimeve të Kuvendit në rast se nuk hetohet publikisht Edi Rama, kanë mbjellë në opinionin tiranas idenë se ekziston një probabilitet që kryebashkiaku i tyre të zëvendësohet nga dikush tjetër vitin e ardhshëm. Ndërkohë që vëmendja e banorëve të Tiranës me të drejtë është përqëndruar tek përfundimi i betejës së Edi Ramës për mbijetesë politike, është mirë që të gjithë ata që kanë në kokë projekte për të zënë vendin e tij në të ardhmen ta analizojnë me kujdes precedentin e krijuar nga kryebashkiaku aktual. Rreshtat e mëposhtëm përpiqen të ndihmojnë një analizë të tillë.

Karriera e Edi Ramës si kryebashkiak i Tiranës ka krijuar një precedent që përbëhet nga dy komponentë. Komponenti i parë ka të bëjë me rezultatet e punës së tij, ndërsa i dyti, me përfoljet për korrupsionin.Duke filluar me komponentin e parë, mund të thuhet pa pasur frikën e ekzagjerimit se shumica e tiranasve mendojnë që energjia, kreativiteti, dhe efikasiteti i demonstruar nga Edi Rama në projektet për ndryshimin e Tiranës nuk është parë deri më sot tek ndonjë kryebashkiak tjetër i qytetit të tyre. Mbizotërimi i këtij opinioni ka krijuar një precedent për standardin me të cilin do të maten kryebashkiakët e ardhshëm të Tiranës. Tani e tutje, kryebashkiakët kryeqytetas nuk do të shihen më si figura politike të dorës së dytë, të cilët thjesht administrojnë buxhetin e bashkisë nën hijet e partive që i kanë kandiduar. Ata do të shihen si politikanë energjikë dhe me peshë, të cilët kanë aftësinë të iniciojnë projekte, kanë fuqinë politike të tërheqin fonde për financimin e projekteve, dhe kanë autoritetin e aftësitë drejtuese për t'i ekzekutuar ato shpejt dhe saktë. Për aq kohë sa kryebashkiakët e ardhshëm do t'iu përmbahen këtyre standardeve, ata do të kenë shans të
rizgjidhen, dhe ashtu siç ka ndodhur me shumë kryebashkiakë të
kryeqyteteve të tjera evropiane, ndoshta edhe të ngjiten një shkallë më lart në qeverisje.

Sensi probabilitar i përdorur në fjalinë e mësipërme ka lidhje me
faktin se patja e rezultateve të ngjashme me të Edi Ramës mund të jetë një kusht i domosdoshëm, por jo i mjaftueshëm, për vazhdimin me sukses të karrierës politike të kryebashkiakeve të ardhshëm tiranas. Probabiliteti për vazhdimin e karriers politike mund t'iu ulet në qoftë se, ashtu si në rastin e Edi Ramës, aktiviteti i tyre do të rrethohet nga përfolje për korrupsion.

Për të hetuar rreth kësaj hipoteze, mjafton të hidhet një vështrim i
shkurtër në karrierën e Edi Ramës si kryebashkiak. Megjithëse shumë i sukseshëm në fitimin e zemrave të bashkëqytetarëve të tij nëpërmjet rezultateve të arritura, ai ka qënë nën sulm të vazhdueshëm për shkak të dyshimeve që mbizotrojnë në opinionin publik rreth abuzimeve që mund të ketë bërë me fondet publike. Sulmet i kanë ardhur nga të gjitha drejtimet: nga partia që e kandidoi (kujtoni sulmet e Fatos Nanos rreth abuzimeve me paratë e koncertit "Scorpions" dhe paratë e fasadave të ministrive); nga shtypi (kujtoni sulmet e Gazetës Shqiptare kur kryebashkiaku preku në kallo interesat ekonomike të gazetës); nga shoqeria civile (kujtoni sulmet e ashpra të Fatos Lubonjës); dhe natyrisht nga opozita, e cila cdo përfolje për korrupsion të politikanëve të pozitës e sheh si një oportunitet për fitimin e më shumë votave në zgjedhjet e ardhshme. Për shkaktë të efektit "ku ka zë nuk është pa gjë", të gjitha këto sulme mund të kenë si rezultante uljen e probabilitetit të rizgjedhjes së Edi Ramës në postin e kryetarit të bashkisë së Tiranës.

Që analiza e precedentit Edi Rama të jetë sa më realiste, është e
nevojshme të evidentohet se, në kushtet e mbizotërimit të kulturës së thashethemeve në kafenetë shqiptare, është e vështirë që një politikan të krijojë imazhin e të pakorruptuarit. Por gjithashtu vlen të evidentohet se disa politikanë shqiptarë, pavarsisht se mund të jenë atakuar për arësye të tjera, nuk janë sulmuar ndonjëherë për korrupsion. Kështu p.sh., Sali Berisha mund të jetë etiketuar si i çmendur, por asnjëherë si hajdut; Pandeli Majko mund të jetë etiketuar si i papjekur, por asnjëherë si abuzues i fondeve publike; Eduard Selami mund të jetë etiketuar si politikan që nuk sakrifikon shumë për vendin e tij, por asnjëherë si i korruptuar.

Në mënyrë të përmbledhur, paragrafët e mësipërm analizuan se ç'vlerë mund të ketë precedenti Edi Rama për kryebashkiakët e ardhshëm tiranas.Në se do ta bëjnë ata një analizë të ngjashme me të mësipërmen, I ngelet të ardhmes ta vërtetojë. Por sidoqoftë, një gjë mund të thuhet që sot: shanset e tiranasve për të patur më shumë rrugë të shtruara e të ndriçuara, më shumë parqe të gjelbëruara e të pastruara, dhe më shumë lagje të evropianizuara do të rriteshin ndjeshëm në qoftë se kryebashkiakët e ardhshëm do ta bënin një analizë të tillë.

Eduard Zaloshnja, Ph.D.
Associate Research Scientist
Public Services Research Center
Pacific Institute for Research and Evaluation (PIRE)
11710 Beltsville Dr., Suite 300
Calverton, MD 20705
Phone: 301.755.2734
Fax: 301.755.2799