Komente, analiza, opinione, krijimtarie e emigrantëve, gjithshka që ju shqetëson do të jetë objekt i "Tribuna e Emigrantit Shqiptar". Kontaktoni TESH
Një grek, avokat dhe mik i shqiptarëve
Nga Ajet Nuro
Kush ka patur të bëjë me Greqinë dhe grekët e ka të qartë nacionalizmin tipik grek që jo vetëm i kalon kufijt e diçkaje normale por bëhet diçka e bezdisëshme dhe mendimi i pare që të vjenë është : Jo ne nuk duhet të edukojmë fëmijët tanë kështu. Kështu na
cionalizmi grek merr përmasa hiperbolike kur bie fjala për fenë dhe krishtërimin. Për ta vetëm grekët janë kristian, vetëm grekët dine të besojnë. Sigurisht shqiptarët që nuk gëzuan dot fe e tradita fetare për mbi 20 vjetë nuk mund të mburren në këtë drejtim por, po italianët ? Dhe këtu do filloj një stuhi anti-italiane…Ndërsa po të flasim për historinë (sigurisht as që mund të mohojmë që grekët e lashtë i dhanë shumë kulturës dhe letërsisë botërore…) sigurisht që këtu nuk gjendet komb tjetër që të ketë të njëjtin " background " si dhe grekët.
Shqiptarët duke qenë fqinjët historik të grekëve krijuan me ta, pas viteve 1990, marrdhëniet më intensive që mund të krijohen me një komb. Shqiptarët të gjendur në ditën më të vështirë kërkuan nga fqinji i tyre punë, dhe strehim për të ndryshuar sado pak gjendjen e tyre të mjeruar financiare dhe për të shpresuar në një të ardhme më të mire në vendin e tyre. Dhe populli grek (kur ishte në dorën e popullit…)i ndihmoi shqiptarët pavarësisht nga fshesat e qeverive greke pavarësisht nga uljet dhe ngritjet e raporteve dypalëshe në nivelin qeveritar. Sigurisht grekët ndoshta kthenin një borxh ndaj shqiptarëve që i mbajtën grekët me bukë në vitet e Luftës së dytë botërore. E megjithatë në marrdhënit intensive shqiptaro-greke të këtyre viteve nuk mungoi sëmundja e sipërpërmendur, nacionalizmi. Shembujt janë të njohur dhe nga që qëllimi i këtij shkrimi nuk është nacionalizmi grek po e përmendim vetëm si fakt.
Dhe gjithë kjo hyrje vetëm e vetëm për të thënë se në këtë frymë nacionaliste, kur dëgjon për raportet e grekëve me shqiptarët nuk mund ti shikosh këto marrdhënie pa të vajtur mendja tek nacionalizmi tek fryma e superioritetit ndaj fqinjëve fatkeq etj. etj. Sigurish që nuk mundt të përgjithësojmë sepse do të ishte një shprehje dashakeqësie ndaj fqinjit tone jugor për më tepër që megjithë frymën nacionaliste megjithë vështirësitë që shqiptarët hasin në token helene nuk mungojnë as notat e miqësisë midis shqiptarëve dhe grekëve.
Në këtë kuadër kam qenë tepër kurioz të dija se çfarë shkruante Dino Kubatis në librin e tij "Taksidhevodas Alvania" ("Duke udhëtuar nëpër Shqipëri"). Isha njohur me këtë personalitet nëpërmjet të tjerëve që e kishin takuar në udhëtimin e tij në Shqipëri dhe dija
pak a shumë diçka për të ndërkohë që shkaktaren e udhëtimeve të tij në Shqipëri, bashkëshorten e tij shqiptare, e njoh mire. Me dy fjalë Dino Kubatis është një shkrimtar dhe poet grek, pronar dhe drejtues i radios "ZëriiSalaminës". Në fillim të viteve '90 njihet me Lulin nga Memaliaj, mësuese matematike dhe intelektuale e njohur në qytetin e saj. Italishtja i afron të dy të porsanjohurit dhe duke pare tek Luli gruan ideale, Dino dhe Luli bëhen një çift. Kështu Dino edhe pse e njihte Shqipërinë siç thotë dhe vetë në librin e vetë nga shkrimet e arvanitasit të madh Aristidh Kolia, arrin të njohet me gjithshka ka të bëjë me Shqipërinë nëpërmjet bashkëshortes së vetë Lulit. Kjo, bënë që ai të bëhet dhe më kurioz që krahas vizitave të thjeshta familjare ta vizitoj Shqipërinë për të pare dhe bukurit e saj gjeografike, për të njohur historinë e saj të lashtë dhe atë më të fundit, për të krijuar raporte me intelektualët shqiptar, me kulturën dhe artin e këtij vendi që ai e simpatizon. Duke u nisur nga titulli ndoshta përshtypja e pare është që ky libër është një guide turistike. Jo. Libri përshkruan Shqipërinë ashtu siç e sheh Kubatis me syrin e vet por dhe përshkrimet e hollësishme nuk mungojnë. Por ajo që të bie në sy është se Dino do të gjej prova të asaj që ai ka krijuar tashmë në zemrën e vetë, simpatinë për Shqipërinë dhe njerëzit e saj. Duke qenë se libri më ra në dorë aty nga fundi i vitit 1996 fillimi i vitit 1997 nuk arrita ta lexoj të gjithë por kur u ktheva përsëri në Shqipëri pas shumë vitesh mungese e rihapa librin dhe e rilexova dhe ripash konstatime që ngelen përgjithmonë. Kështu në faqen 22 autori me simpati flet për shqiptarët që janë të detyruar të punojnë në Greqi por dhe bien viktimë të shtypit apo të raprezaljeve policore duke i etiketuar si hajdut etj etj. Por thotë autori, hajdutët e vërtetë janë me kollaro dhe janë në mes të Athinës. Kështu ai akuzon grekët për dy standarde. Konkretisht prodhimet greke të destinuara për në Shqipëri nuk janë të njëjta me ato të destinuara për tregun e brendëshe. Për Dino Kubatis këta janë hajdutët e vërtet dhe jo shqiptarët që punojnë në kushte të vështira anë e mbanë Greqisë. Nuk mund të ketë mbrojtje dhe simpati më të madhe për të gjithë ata shqiptarë që punojnë anë e mbanë Greqisë.
Dino nuk lë vend interesant në Shqipëri pa vizituar dhe fal dhe njohjeve të bashkëshortes së vetë Lulit ia del mbanë të takoj pjesëm më të madhe të intelektualëve vendas si Ilirjan Zhupa, Dritëro Agolli, Moikom Zeqo, Spartak Braho, Gjon Shllaku, Shkëlqim Hajnaj, Novruz Shehu etj. por dhe në Greqi ai do të njihet me shumë intelektual shqiptar që jetojnë aty si vëllezrit Bruno e Primo Shllaku.
Në ç'do hap ai fotografon vende dhe njerëz duke shoqëruar kështu librin e tij me pamje tejet interesante edhe pse në bardh e zi.I impresionuar nga vendi i shqiponjave ai do ti kushtoj poezinë e mëposhtëme Shqipërisë, poezi e përkthyer nga Mimoza Dino
Ajet Nuro
Nentor 2003
Montreal, Kanada
