Komente, analiza, opinione, krijimtarie e emigrantëve, gjithshka që ju shqetëson do të jetë objekt i "Tribuna e Emigrantit Shqiptar". Kontaktoni TESH
Që spinaqin mos ta ngaterrojmë me spiunin
Nga Ajet Nuro
Bruno ishte vetëm 5 vjeç kur la Shqipërinë. Sot pas shtatë vjetësh ai vazhdon të jetoj në Likewood pranë Klevelandit në shtetin Ohio. Shumë gjëra kanë ndryshuar që nga koha që ai la Shqipërinë. Së pari ambienti, shoqëria dhe ajo më kryesorja gjuha. Bruno nuk mund të harroj ditët e para në shkollë kur ishte i detyruar ti pyeste të gjithë "Ti di shqip?" duke marr si përgjigje reagimin herë me gjeste të amerikanëve, herë me habinë e shoqëruar me "what's that?" apo edhe përsëritjen e fjalëve të Brunos por në mënyrë të masakruar "di ship?!" Tashmë 7 vjetë më pas raporti është përmbysur por këtë herë në dëm të shqipes. Fillimisht është vështirë të dallosh humbjen e ngadalëshme të gjuhës gjersa vjen një çast që mbase shkakton humor kur e dëgjon por që të bënë të reflektosh dhe të nxjerrësh konkluzionin e hidhur se fëmijtë shqiptar nëpër botë po humbasin gjuhën dhe më keq shqipja po bëhet për ta një gjuhë e huaj që ata e përdorin vetëm kur prindrit i detyrojnë ose kur duhet të flasin me gjyshin apo gjyshen. E pra duke dashur të vazhdojmë me çështjen "Bruno" mund të themi se një ditë e ëma i kërkon që ai ti afroi spinaqin (mund të ketë ndryshime midis spinaqit që ne përdorim në Shqipëri dhe atij që përdorin në Amerikë por ai ngelet po ai, spinaq...). Bruno hap syt dhe nuk reagon. -Cilin spinaq ?! -shton mbas pak i habitur. E ëma as që mund ta mendoj se Bruno nuk di se ç'është spinaqi ndaj gjithë inat e merr spinaqin dhe ja tregon : -Ja ky është spinaqi ! - Aha, -ia kthen i biri, - Unë kujtova se ishte ndonjë spiun....
Po ç'lidhje ka spinaqi me spiunin ?!
Sigurisht ata që flasin gjuhën e bukur të Naimit, Fishtës, Kadares etj e dinë shumë mirë se spinaqi dhe spiuni jo vetëm që nuk kanë asnjë "lidhje familjare" por nuk kanë as ndonjë homofoni të pastër. Por kush ka mësuar një gjuhë të huaj e di mirë se sa shpejtë mund të ngatërrohen fjalët njëra me tjetrën. Qoftë edhe kur janë shumë larg jo vetëm nga kuptimi por dhe nga ngashmëria tingullore. Pra përfundimi që mund të nxjerrim nga gjithë kjo histori është i hidhur. Gjuha shqipe po bëhet sa e largët aq dhe e huaj për fëmijët shqiptar të shpërndar nëpër botë.
Cilat janë arsyet që fëmijët shqiptar të mos jenë në gjendje të ruajnë gjuhën shqipe ?
Është normale që duke jetuar në një shoqëri ku flitet një gjuhë tjetër është e pashmangshme tendenca e spostimit të gjuhës së nënës nga vendi i parë në vendin e dytë. Kështu pjesa më e madhe dhe më aktive e kohës kalohet në shkollë ose në aktivitete që zhvillohen vetëm në gjuihën e vendit pritës. Prindërit, të zënë dhe ata me hallet e tyre të përditëshme kanë pak kohë të merren me edukimin e fëmijëve në gjuhën shqipe për të mos thënë që ata në fillim u kërkojnë dhe ndihmë fëmijëve për tu përkthyer pasi fëmijët e kapin shumë shpejtë gjuhën e huaj.
Realitet që mund të kundërshtohet?
Po. Bile mund të themi se shqiptarët bëjnë përpjekje të gjithanëshme për të mbajtur të ndezur ndienjën e të qenit shqiptar dhe rrjedhimisht edhe shqipen si shenja kryesore e të qenit shqiptar. Për të mos folur për dhjetra shembuj individësh që bëjnë të pamundurën që fëmija të ruaj gjuhën e nënës po ndalemi tek përpjekjet e komuniteteve të ndryshme shqiptare. Kështu në shumë qytete në Amerikë sidomos aty ku komunitetet shqiptare janë të organizuara, janë ngritur dhe funksionojnë shkolla dhe kurse të gjuhës shqipe. Po kështu në Kanada si psh në Toronto, Montreal, Windsor etj janë hapur shkollat shqipe. Mund të ketë dhe mungesa por ato funksionojnë. Në Europë ka shembuj pozitiv në Zvicër, Gjermani, Suedi etj ku funksionojnë shkolla të mbajtura nga vetë shqiptarët sidomos nga ata të Kosovës dhe trojeve shqiptrae nën Jugosllavi. Por ndonëse shqiptarët janë edhe më të shumtë në numër në vendet fqinje si në Greqi dhe Itali përhapja e shkollave eshtë shumë më e paktë.
Nëse do të analizojmë problemet dhe vështirësit që emigrantët shqiptar ndeshin në të përditëshmen e tyre në tokë të huaj ato janë të pafund por problemi i gjuhës shqipe është një problem që nuk mund të riparohet nesër.
Zgjidhja ?! Nuk mund të pretendohet të gjendet një zgjidhje mrekulli por të bëhet ajo që është e mundur dhe që varet nga ne SHQIPTARËT. Në këtë kontekst duhet kuptuar edhe thirrja që një grup emigrantësh i bëjnë përfaqësuesve më të lartë të dy shteteve shqiptare. Nëse shqiptarët bëjnë të pamundurën për ruajtjen e gjuhës ata duan që dhe shteti (shtetet) i(e) tyre të bëjë diçka. Dhe kjo pse shteti ka të gjitha mundësitë të ndihmoi. Kur shtetasit kërkojnë ndihmë nuk do të thotë se ata kërkojnë ndihmë materiale por shumë më tepër se kjo. Shteti shqiptar i ka të gjitha mundësitë të organizoj dhe drejtoj një fushat që të ket si qëllim ruajtjen e gjuhës shqipe tek fëmijët shqiptar që jetojnë në botë. Ne nuk kërkojmë të bëjmë gjëra të veçanta apo shpikje por ato që të tjerët i kanë bërë para nesh. Kështu nëse shqiptarët jetojnë në një qytet me një emigrant grek, italian apo hebre këta të fundit kanë shkolla private ose gjysmë private ku ndihet ndihma e shtetit grek në rastin e grekëve, shtetit italian në rastin e italianëve për të mos folur për hebrejtë që kanë një organizim superior në këtë drejtim. Por në gjitha rastet ndihet dhe dora e qeverive vendase konkretisht ne qytetin ku jetoj unë ndihma e qeverisë kanadeze dhe kebekase.(qeveria federale dhe provinciale) Sigurisht që kjo e fundit përcakton dhe raportin që gjuhët duhet të zënë në procesin mësimor. Një bashkëpunim i shtetit shqiptar dhe i komuniteteve shqiptare mund të çoj në një zgjidhje që mund të jetë optimale.
Ndoshta morëm si shembull Brunon por nuk është vetëm një Bruno që duhet ndihmuar por janë mijëra. Se jemi një komb 6-7 milionësh dhe mirë do të ishte të mos firojmë. E pra që fëmijtë tanë mos të ngatërrojnë spinaqin me spiunin ndihmoni dhe Ju që lexoni këto radhë.
http://www.albemigrant.com/gjuha/
