Komente, analiza, opinione, krijimtarie e emigrantëve, gjithshka që ju shqetëson do të jetë objekt i "Tribuna e Emigrantit Shqiptar". Kontaktoni TESH

 

Albemigrant Tribuna Shqiptare Lajme

LIDHJA QYTETARE SHQIPTARO AMERIKANE - "PESËMBËDHJETË VITE MË VONË"

Nga Shirley Cloyes DioGuardi
Këshilltare e LQSHA për Çështjet Ballkanike
www.aacl.com

LQSHA si Lob i vetëm Shqiptaro-Amerikan i regjistruar në Washington D.C.

Kur Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane i afrohet, në janarin që vjen, kremtimit të përvjetorit të saj të pesëmbëdhjetë, pas një viti të ngjeshur me aktivitete të dendura, unë besoj se është e rëndësishme që në Ditën e Flamurit të mendojmë se si Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane i ka kontribuar zgjidhjes së çështjes kombëtare të të gjithë shqiptarëve në gjeneratën tonë. Gjithashtu është e rëndësishme që të merret në shqyrtim se si Lidhja Qqytetare i ka fokusuar gjatë vitit që po e lëmë pas energjitë dhe burimet e saj si një lob vullnetar duke u mbështetur në sukseset e përpjekjeve të saj të shkuara, si i vetmi lob zyrtar i regjistruar dhe grup i pavarur në mbrojtje të çështjes shqiptare në Uashington D.C.

Puna e vazhdueshme e Lidhjes Qytetare për çështjen shqiptare në vitin 2003, mbase vitin e saj më të suksesshëm që kur u themelua, e filloi më 27 janar në Kapitol Hill të SHBA-ve, mu pranë dhomave të parlamentit, ndërkohë që presidenti Xhorxh W. Bush po e jepte mesazhin e tij para kombit. Lidhja Qytetare qe grupi i vetëm nga jashtë, të cilit iu lejua hyrja në këtë ndërtesë në të njejtën kohë me Presidentin. Dhe kongresmeni Tom Lantosh, kishte të drejtë kur gjatë fjalimit të tij para dyzetë anëtarëve të bordit tonë të drejtorëve dhe përkrahësve kyç, që ishin tubuar në dhomën zyrtare të pranimit të Komitetit për Marrëdhënie Ndërkombëtare, atë mbrëmje tha: "Kjo flet vetvetiu se sa larg ka shkuar Lidhja Qytetare dhe puna e saj për Çështjen Shqiptare në Washington, gjatë jetës së saj pesëmbëdhjetëvjeçare.

Ndonëse Bordi erdhi në Kapitol, në radhë të parë, për ta dëgjuuar presidentin Bush, ai erdhi edhe për ta kremtuar dhe marrë pjesë në një moment historik të jetës së Lidhjes Qytetare dhe të Kombit Shqiptar: siç ishte paraqitje e Rezolutës numër 28 para Kongresit, që u bë po atë ditë nga kongresmeni i lartë demokrat pranë Komitetit të Kongresit për Marrëdhënie Ndërkombëtare, Tom Lantosh, në mbështetje të pavarësisë së Kosovës tani dhe nga kongresmeni Henri Haid, kryetar i këtij komiteti. Rezoluta, e cila u bën një analizë gjithëpërfshirëse të gjitha shkaqeve ligjore, politike dhe ekonomike që provojnë në mënyrë të qëndrueshme arsyen përse Kosova e meriton pavarësinë që tani, i përmend poashtu edhe rreziqet që sjell shtyrja e marrjes së vendimit për statusin final të Kosovës, për një Kosovë të qendrueshme e cila do t?i kontribuojë stabilitetit të gjithë Evropës Juglindore.

Rezoluta 28 e Kongresit e fiton rëndësinë e saj të posaçme edhe nga fakti se ajo u paraqit nga liderët më të rëndësishëm legjislativë Amerikanë për çështjet e politikës së jashtme në Kongresin e SHBA, të cilët poashtu punojnë edhe me Shtëpinë e Bardhë në të gjitha çështjet e politikës së jashtme me rëndësi të posaçme. Rezoluta është dokumenti i vetëm legjislativ që promovon njohjen zyrtare të pavarësisë së Kosovës nga një vend tjetër i botës.

Rezoluta numër 28 e Kongresit u paraqit katërmbëdhjetë vjet pasi që kongresmeni i atëhershëm, Joe DioGuardi, u takua me disa nga mbështetësit e tij kryesorë politikë nga radhët e komunitetit Shqiptaro-Amerikan, për të formuar Lidhjen Qytetare si një makinë që, në fund të shekullit të njëzet, do të fillonte angazhimin dhe përpjekjet e saj diplomatike për të tërhequr vëmendjen në nivel ndërkombëtar ndaj shtypjes që po u bëhej shqiptarëve në Ballkan, me theks të posaçëm në Kosovë. Rezoluta numër 28 e Kongresit nuk do të mund të paraqitej në vitin 2003 pa ekspertizën profesionale dhe pa suksesin e lartë të "lobit" (që në mbarë botën shqiptare është bërë i njohur si Lidhja Qytetare), në mbështetje të lirisë dhe të demokracisë në Kosovë, në Maqedoni, në Mal të Zi, në Preshevë, Shqipëri dhe në Çamëri.

Besoj se në Ditën e Flamurit është me rëndësi të dihet e të pranohet se Rezoluta e Kongresit Numër 28 qe produkt i punës gati dyvjeçare të Lidhjes Qytetare Shqiptaro-Amerikane për thyerjen e heshtjes së imponuar nga komuniteti ndërkombëtar pas përfundimit të luftës së NATO-s në qershorin e vitit 1999, qoftë për statusin përfundimtar të Kosovës, qoftë për realitetet tjera në terren, duke përfshirë papunësinë që arrin shkallën mbi 70 për qind, qoftë për vazhimin ?de facto? të ndarjes së Mitrovicës dhe kriminalizimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ma thotë arsyeja se është me rëndësi të dihet e të pranohet se Rezoluta Numër 28 dhe seancat dëgjimore të Kongresit që e pasuan atë, hapën, si asgjë tjetër më parë, çështjet thelbësore, të cilave komuniteti ndërkombëtar do të donte t'u bishtnonte, në mos t'u ikte plotësisht, për të lënë kështu Kosovën në harresë.

Përmes legjislacionit të Kongresit, përmes mbrojtjes dhe përkrahjes, përmes misioneve faktmbledhëse, përmes kërkimeve intensive dhe analizave të nivelit të lartë shkencor, Lidhja Qytetare, në fillim të shekullit të njëzet e një ka vazhduar vizionin e saj të palëkundur për një komb shqiptar të lirë, të pavarur dhe të sigurt, në nivelet që nuk janë parë deri më tani. Më 21 maj gjatë një aktiviteti përcjellës bërë rezolutës numër 28, Komiteti i Kongresit për Marrëdhënie Ndërkombëtare mbajti një seancë të plotë dëgjimore me temën "E ardhmja e Kosovës", seancë kjo të cilën e udhëhoqi vetë kryetari Hyde dhe përkrah tij edhe kongresmeni Tom Lantosh. Pas një hyrjeje domethënëse që bëri kryetari Hyde, kongresmeni Lantosh bëri një prezantim të fuqishëm dhe mjeshtëror ndaj politikës së Departamentit të shtetit në lidhje me "standardet para statusit". Me këtë rast ai theksoi: "Ata që pohojnë se duhet vënë 'standardet para statusit' janë duke aplikuar një standard të dyfishtë për Kosovën". Kosova, tha ai, e meriton pavarësinë për të njëjtat arsye që këtë gjë e kanë merituar edhe pjesët tjera përbërëse të ish-Jugosllavisë.

"Këtë e kërkojnë siguria, demokracia dhe e meriton vetë drejtësia në kuptimin më themelor të fjalës" tha më tej Lantosh dhe për të vënë në spikamë qëndrimin e tij, në vazhdim kongresmeni Lantosh përmendi dymbëdhejtë vende me popullsi të përgjithshme nën 100.000 banorë, vende këto të pavarura dhe të pranuara si të tilla edhe nga SHBA-të. Gjatë një diskutimi të fuqishëm me prova me Departamentin e Shtetit, kongresmeni republikan Dana Rorabaher, pjesëtar i këtij komiteti, theksoi: "Po t'u ishte kërkuar Shteteve të Bashkuara të Amerikës t'i përmbushnin standardet para statusit, ne ende do të vazhdonim të sundoheshim e qeveriseshim nga britanikët". Seanca dëgjimore e datës 21 maj dërgoi një sinjal të qartë edhe në adresë të komunitetit ndërkombëtar, se megjithëse Departamenti amerikan i shtetit dhe Unioni Evropian vazhdojnë ta kundërshtojnë pavarësinë e Kosovës, liderët më të rëndësishëm të politikës së jashtme në Kongresin Amerikan e mbështesin këtë pavarësinë që tani.

Me këmbënguljen e kongresmenit Hyde, pas seancës dëgjimore të 21 majit, Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane u nis për një udhëtim gjithpërfshirës nëpër tërë Kosovën, nga data 29 qershor deri më datën 6 korrik, me qëllim që pas kthimit të raportonte në Kongres gjendjen dhe kushtet që kishin mundur t'i shihnin atje me sytë e tyre gjatë këtij udhëtimi. Gjatë këtij udhëtimi, Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane, vuri kontakt me studentë, me nëpunës, veteranë, njerëz profesionistë, me aktivistë të ndryshëm e me liderë fetarë dhe me shumë zyrtarë të politikës në Gjilan, në Podujevë, në Suharekë, Skenderaj, Pejë, Gjakovë, Prishtinë e Prizren. Tema më e rëndësishme që doli nga ky udhëtim dhe nga të gjitha aktivitetiet që u kryen gjatë tij ishte zgjërimi i vazhdueshëm i hendekut midis versionit zyrtar të realitetit në Kosovë dhe përvojës që po e jetojnë shqiptarët e Kosovës me kurrizin e tyre nga dita në ditë, që përndryshe përbëjnë afër 95 për qind të popullsisë së gjithëmbarshme këtu.

Peshkopi katolik, Mark Sopi e përmblodhi për mrekulli sentimentin kombëtar Shqiptar kur shprehu habinë e tij deri në shtangie ndaj paaftësisë që po vihet re në radhët e komuniteti ndërkombëtar për të kuptuar se Kosova "është aleatja e tyre më e mirë në Ballkan, shoqëria e të cilës, po t'i njihej pavarësia dhe t'i jepej një ndihmë e caktuar në investime, do të ia delte mbanë me sukes në mënyrë shumë rapide". Përveç kësaj, ai e theksoi me të drejtë dhe shumë saktë se "Kosova në këtë rajon është burim paqeje e jo burim dhune". Ndërsa, Adem Demaçi në Prishtinë e lavdëroi Lidhjen Qytetare për angazhimin e saj efektiv në sfidimin dhe kundërshtimin e përpjekjeve për ndarjen e Kosovës apo kthimin e saj të sërishëm nën sundimin e Serbisë. "Po të kishit vepruar ndryshe, do të kishit gabuar rëndë", tha ai. "Edhe në qoftë se puna e juaj nuk jep fryt aty për aty, frytin do ta japë në ndërkohë, hap pas hapi, se mentaliteti i njerëzve po ndryshon pandërprerë".

Në përputhje me natyrën e misionit të saj për t'i ndihmuar të gjithë shqiptarët në Ballkan, Lidhja Qytetare ka mbajtur në Gjilan një takim të posaçëm me të gjithë liderët kryesorë politikë e civilë nga Presheva, Medvegja dhe Bujanoci. Gjatë këtij takimi na u dha rasti të merrnim konfirmime shqetësuese, sipas të cilave pjesa më e madhe e kushteve të vëna me marrëveshjen e vitit 2001 me Beogradin, të asistuar nga NATO-ja, ose po sabotohen ose po shkelen me të dy këmbët ditën për dritë. Jonuz Musliu, ish-kryesues i UÇPMB-së, shfaqi dëshpërimin e tij për praktikën e arrestimeve dhe të dhunës që nga përfundimi i luftës dhe në fund diskutimin e tij e përmbylli me një pyetje retorike: "Si mund të jemi pjesë e Serbisë, kur ajo nuk do të na shohë me sy".

Të ballafaquar me pamundësinë reale të liderëve politikë të shqiptarëve të Malit të Zi, të nxitur nga domozdoshmëria për të mbrojtur interesat Amerikane në politikën e jashtme si dhe të shtyrë nga angazhimi i Serbisë për ta kthyer Kosovën me forcë brenda kreaturës së re të shtetit jugosllav, të emëruar tash Serbia dhe Mali i Zi, Lidhja Qytetare, në gjysmën e dytë të vitit 2003, ndërmori një fushatë historike, që e kishte përgatitur gjatë një viti, për ta ndërkombëtarizuar gjendjen e mjeruar dhe hallin e madh të shqiptarëve në Mal të Zi. Me ndihmën dhe përkrahjen e Shoqatës Patriotike të Krajës dhe të Shoqatës së Anamalit, nga data 30 korrik deri më 4 gusht, së bashku me kongresmenin Tom Lantosh dhe me bashkëshorten e tij Anetën, udhëhoqëm një mision faktmbledhës në Ulqin, në Anën e Malit, Krajë, Tuz dhe në Plavë e Guci.

Kjo qe hera e parë që ndonjë kongresmen amerikan po u bënte vizitë viseve shqiptare të Malit të Zi. Përmes organizimit të forumeve me ekspertë të disa fushave të ndryshme dhe përmes inspektimeve në terren të kushteve që mbizotërojnë në komunitet shqiptare, ia dolëm të konfirmonim se angazhimi i shumicës sllave të Malit të Zi të sponsoruar nga shteti, për përzënien ose asimilimin e plotë të popullsisë shqiptare të Malit të Zi, nuk është çështje dhe material që
i përket vetëm historisë, por është një realitet tronditës i kohës, i cili kërcënon vetë ekzistencën biologjike të mëtejmë të shqiptarëve në Mal të Zi. Kongresmeni Lantosh shprehu ndjenjat e gjithë delegacionit, në të cilin bënin pjesë edhe anëtarët e bordit të Lidhjes Qytetare, Luan Bukolla, Shirley Cloyes, Gjergj Dedvukaj, Xhozef DioGuardi, Adem Dukaj, Sadri Gjonbalaj dhe Marash Nuculaj, koordinatori i LQSHA, studenti Faton Bislimi, anëtari i Shoqatës së Anamalit dhe ish-anëtar i parlamenit malazez, Xheladin Zeneli, zëvendëskryetari i shoqatës së Krajës, Xhevat Kraja dhe anëtari i bordit të kësaj shoqate, Adem Cukaj, kur atë që pati rastin ta shihte gjatë kësaj kohe me sytë e tij e përshkroi me fjalët: "fyerje dhe mizori kur sheh që në shekullin njëzet e një, njerëz të civilizuar, (shqiptarët) që jetojnë në Evropë mund të jenë të diskriminuar aq thellë, thjesht pse duan të ruajnë trashëgiminë e tyre gjuhësore, kulturore dhe etnike".

Duke u mbështetur në ato që dëgjuan dhe panë në Mal të Zi, kongresmeni dhe bashkëshortja e tij Anetë Lantosh, ranë dakort që të mbanin një seancë dëgjimore në dhomën e Kongresit për të drejtat e njeriut, me temën "E ardhmja e shqiptarëve në Mal të Zi", me qëllim që vëmendja e "korridoreve të larta të pushteit" të përqendrohet edhe mbi Malin e Zi. Më 30 tetor, seanca dëgjimore u mbajt në Komitetin e Kongresit për Marrëdhënie Ndërkombëtare, dhe ajo u bashkëdrejtua nga kongresmenët Lantosh e Rorabaher. Dëshmitarë ekspertë gjatë kësaj seance qenë Dr. Nail Draga dhe Anton Lajçaj (arsimtarë shqiptarë nga Mali i Zi, të cilët i ofrun dëshmi edhe delegacionit tonë gjatë udhëtimit të tij verën që shkoi), Xheladin Zeneli, ish-anëtar i parlamentit të Malit të Zi dhe unë.

Delegacioni i Lidhjes Qytetare mori pjesë edhe në takime që për temë qendrore kishin dy ngjarje të rëndësishme historike që kanë ngjarë në Maqedoni dhe në Mal të Zi. Xhozef DioGuardi iu bashkua mijëra shqiptarëve në Qafë të Maqedonisë, me ç'rast mbajti një fjalim në shenjë përkujtimi për nëntëdhejtëvjetorin e vdekjes së Sulltanes, vajzës së re shqiptare, që në përfundim të luftërave ballkanike të viteve 1912 - 1913, vrau me gërshërë tre oficerë të ushtrisë serbe në shenjë hakmarrje për vrasjen e babait të saj dhe për masakrën që kishin bërë ata dhe forcat e tyre mbi të gjithë meshkujt tjerë të katundit. Në ndërkohë, gjatë kthimit në Prishtinë, pata fatin të takoja Azem Hajdinin, njërin ndër personazhët e paktë që i kanë shpëtuar masakrës së forcave serbo-malazeze të vitit 1945 që vranë mbi 4300 ushtarët antifashistë shqiptarë, në Tivar të Malit të Zi. Duke qenë dëshmitar për të vdekurit e për të gjallët, Hajdini është shembull unikal për gjithë shqiptarët që kërkojnë dhënien fund të arrestimeve, burgosjeve,torturës, dëbimit dhe gjenocidit mbi njëqindvjeçar. Para se të kthehej në SHBA, me një kopje të librit të tij mbi Masakrën e Tivarit, një shembull që flet për mënyrën e llahtarshme të trajtimit të shqiptarëve nga malazezët në të kaluarën, Lidhja Qytetare i bëri Azem Hajdinit një vizitë të gjatë dhe zhvilloi me të një diskutim gjithëpërfshirës.

Në këtë ditë të flamurit, që përkon me përmbylljen e punimeve të shumta intensive e serioze të Kongresit mbi një mori të tërë çështjesh të politikës së brendshme dhe ndërkombëtare, Lidhja Qytetare është duke planifikuar veprimet e saj më të rëndësishme për fazën e ardhshme, me qëllim që të sigurojë mbështetjen aq të nevojshme për pavarësinë së Kosovës para se të mbahen zgjedhjet presidenciale, në fund të vitit 2004. Në këtë periudhë të vështirë historike për kombin e shkapërderdhur shqiptar prej 15 milionësh, shtatë milionë prej të cilëve në Ballkan ende po u mohohet liria dhe zhvillimi i vërtetë ekonomik, ia vlenë të rikujtojmë sërish thënien e famshme të presidentit Xhon F. Kenedi: "Mos pyet se çfarë mund të bëjë atdheu për ty, por parashtro pyetjen çfarë mund të bësh ti për atdheun tënd".

Besoj se në këtë Ditë Flamuri, të gjithë shqiptarët, e veçanërisht 500'000 shqiptarët e SHBA-ve, duhet të pyesin veten se çfarë janë duke bërë për të mbrojtur gjuhën, kulturën dhe historinë e kombit shqiptar dhe cila është ndihma e tyre për ndërtimin e një Kosove të lirë, të sigurt dhe demokratike, si bazament i fuqishëm për Shqiptarët në Ballkan dhe në botë. Anëtarësimi i çdo familje shqiptare pranë Lidhjes Qytetare Shqiptaro-Amerikane në vitin 2004, do të ishte hapi më i qëlluar për fillimin e mbarë të këtij viti.

Përktheu: Musli Bazhdaraj
Përgatiti për botim: Elida Buçpapaj