Gjeorgji-Shqipëri:
Tre barazime?
Nga
Eduard Zaloshnja
Në përballjen e fundit futbollistike me Gjeorgjinë, Shqipëria
u paraqit si e barabarte me të - fitoi në Tiranë dhe
humbi në Tiblis. Edhe për sa i përket korrupsionit në
administratë, Shqipëria deri më sot është e
barabartë me Gjeorgjinë - të dy vëndet kanë
pothuajse të njëjtën renditje në tabelën e
klasifikimit europian. Dhe kohët e fundit, nuk kanë munguar
në median shqiptare hamëndjet që parashikojnë se
ajo që ndodhi politikisht në Gjeorgji (ku Eduard Shevardnadze
pranoi të ribëhen zgjedhjet pas protestave popullore) do të
ndodhë edhe në Shqipëri.
Këto hamëndje të kujtojnë ato të fillimit të
vitit 1997, të cilat parashikonin se ajo që kishte ndodhur
në Bullgari (ku qeveria kishte dhënë dorëheqjen
në mënyrë paqësore pas protestave popullore) do
të ndodhte edhe në Shqipëri. Dhe ashtu si parashikuesit
e atëhershëm, edhe të sotmit bëjnë të
njëjtin gabim logjik - krahasojnë dy fenomene të ngjashme
nga forma, por krejt të ndryshme nga përmbajtja.
Ajo që e bën thelbësisht të ndryshme situatën
aktuale shqiptare nga ajo gjeorgjiane, është mungesa e një
udhëtimi të Xhejms Bejkerit në kryeqytetin shqiptar para
zgjedhjeve të fundit. Në takimin që pati në Tiblis
para zgjedhjeve me ish-kolegun e tij Shevardnadze, Bejkeri mori premtimin
se do të lejoheshin vëzhguesit e OSBE-së të merrnin
pjesë në numërimin e votave dhe nxjerrjen e rezultateve,
si dhe premtimin se do të lejohej OSBE-ja të zhvillonte sondazhe
anonime me votuesit menjëherë pas daljes së tyre nga
qëndrat e votimit.
Dhe ishin pikërisht këto dy premtime, dhënë të
dërguarit special të presidentit Bush, që devijuan rrënjësisht
rrjedhën e ngjarjeve në Gjeorgji, ku, duke përjashtuar
zgjedhjet e para pas rënies së komunizmit, ish-komunisti Shevardnadze
(ashtu si ish-komunistët Berisha dhe Nano) kishte arrtur t'i manipulonte
vazhdimisht zgjedhjet. Kësaj here, ndryshe nga herët kur praninia
e vëzhguesve ndërkombëtarë dhe protestat e opozitës
nuk kishin pirë ujë, OSBE-ja, nëpërmjet numërimit
të drejtpërdrejt të votave dhe sondazheve të kryera
menjëherë pas votimit, ishte në gjëndje të
nxirrte në shesh magnitudën e saktë të manipulimit.
Në këtë mënyrë, ajo i hoqi Shevardnadzes mundësinë
të përdorte spiegimin standart që kishte pas servirur
për protestat e opozitës - të qënit e saj sherrxhie.
Për fat të keq të Shqipërisë, prezenca e OSBE-së
në Tiranë, ndryshe nga ajo në Tiblis, nuk i numëroi
vetë votat në qytetet ku opozita pretendon se iu hoq arbitrarisht
fitorja nga dora. Në këto kushte, pavarsisht se ka deklaruar
që zgjedhjet patën probleme në këto qytete, OSBE-ja
nuk mund ta përcaktojë në mënyrë të pavarur
magnitudën e këtyre problemeve, pra në se ekzistenca
e tyre e ka përmbysur rezultatin real. Dhe ajo nuk mund të
nxjerrë një konkluzion të saktë duke u bazuar te
Dhalesat e Berishës, të cilët në vitin 1996 u treguan
aq të babëzitur në manipulim votash sa të prodhonin
një fitore 90 e ca për qindëshe, apo te Çelibashët
e Nanos, që në vitin 2001 u treguan aq të pafytyrë
sa të prodhonin fitore të tipit "Dushk".
Pikërisht për këtë arsye, protestat aktuale të
Berishës nuk mund të sjellin atë që ndodhi në
Gjeorgji pas pushtimit të parlamentit nga opozita. Opozita gjeorgjiane
triumfoi sepse, e konfirmuar si fituese reale nga OSBE-ja, pati mbështetjen
e plotë nga shtetet e mëdha euro-atlantike. Por fatkeqsisht,
Berisha ka treguar se jo gjithmonë ka qënë në gjëndje
të vlerësojë rëndësinë e mbeshtetjes euro-atlantike
në raste të tilla. Prandaj, ngelet t'i lutemi Zotit që
këto ditë protestash, ish-presidenti të mos tentojë
të përsërisë ndonjë 14 shtator tjetër,
i cili do të sillte vetëm shkatërrim, si për partinë
e tij, ashtu edhe për Shqipërinë.
Ndërsa për të ardhmen, nuk do të ishte keq sikur
Zoti, ashtu si në Tiblis, të dërgonte edhe në Tiranë
ndonjë Bejker para zgjedhjeve. Që më së fundi të
shpëtonim së dëgjuari se zgjedhjet i fituan të dyja
palët