Komente, analiza, opinione, krijimtarie e emigrantëve, gjithshka që ju shqetëson do të jetë objekt i "Tribuna e Emigrantit Shqiptar". Kontaktoni TESH

Albemigrant Tribuna Shqiptare Lajme

Rringjallja e historisë, kryqëzuar në eshtrat
e të parëve

Nga Evis Qaja

O Flamur gjak, o flamur shkabë
O vend e vatr' o nën' e babë,
Lagur me lot, djegur me flagë
Flamur i kuq, flamur i zi.

Shoqëria nuk ka vetëm një funksion shtypës, por përfshin në tërësi dhe funksionin krijues. Natyra e njeriut, pasionet e tij dhe ankthi, janë një prodhim i qytetërimit; megjithëse vetë njeriu është krijimi më i rëndësishëm dhe fiton nga përpjekja e vazhdueshme e njerëzimit, tregimet e të cilit quhen histori.
Përse nga një epokë historike në tjetrën ndodhin disa ndryshime të dukshme në karakterin e njeriut? Përse shpirti i Rilindjes është i ndryshëm nga ai i Mesjetës?
Të gjitha këto pyetje trazohen në logjikën time ditën e enjte më 27 nëntor - të mbledhur me rastin e Pavarësisë Kombëtare. Është pikërisht Konsullata shqiptare në Selanik, e cila organizoi këtë aktivitet, duke mbledhur në ambjentet e hotelit "Holiday Inn" mjaft intelektualë shqiptarë, artistë, poetë, kryetarë shoqatash, përfaqësues të konsullatave të ndryshme, politikanë shqiptarë etj.
Në qendër të asaj salle qëndronte i shpalosur flamuri shqiptar. S'di pse ndjeva një lloj ngrohtësie të brendëshme - thua se më ëmbëlsoi në shpirt ngjyra e kuqe në kontrast me të qenit i pranishëm mes të gjithë të ftuarëve. Nuk është vetëm njeriu që mbetet prodhim i historisë, pasi dhe historia është prodhim i njeriut.
Më ngacmon ajo sallë e mbushur - sikur flirton brenda meje një fare dëshire për të treguar jo vetëm se si ndryshojnë dhe zhvillohen pasionet për të qenë i lirë si rezultat i proçeseve shoqërore, por edhe se si energjia njerëzore e modeluar kështu në forma specifike bëhet nga ana e saj forca produktive, që plazmon proçesin shoqëror.

Flamur që lint Shën Kostandinin
Pajton Islamin e Krishtërimin,
Çpall midis feve vllazërimin
Flamur bujar për Njerëzi

Në një fjalor mitologjik kushtuar kulturës folklorike nga Robert Elize nënvizoj një fragment: " Dihet se molosës së lashtë i vunë Pirros, prijësit të tyre legjendar emrin shqiponjë." Në një version të mitologjisë thuhet se kur dikush e kishte lavdëruar Pirron për lëvizjen e shpejtë të ushtarëve të tij, ai shprehet se ky fakt ishte i natyrshëm, sepse ata ishin bijt e shqipes. Në një version tjetër, kur ushtarët e Pirros i lavdëruan aftësitë e tij dhe e quajtën shqiponjë ai tha se ata ishin puplat në krahët e tij....
Thua se dhe ne mbetemi pjesë puplike e kësaj shqiponje të varur në mes të sallës?
Për mua, qëndrimi i veshur zyrtarisht në këtë mbrëmje, më ngacmon një prag, tej të cilit mosplotësimi është i palejueshëm. Madje kur ky prag do të kapërcejë prirjen për ta përmbushur, nevoja njerëzore mer karakterin e një nxitjeje të pafrenueshme.
Më ngjallen në mënyrë improvizuese, luftrat e vazhdueshme të popullit shqiptar - etapat në të cilat i duhej të tërhiqte "amokun" e vetvetes.
Mes gjakrash, dyndjeve, ecejakjeve, përballimit utopik - më kthen padashur si kalorës i një kohe pakthim. Qysh në lindje njeriu e gjen tashmë të përgatitur skenën, kjo do të thotë se i duhet të pranojë në kushte dhe mënyra të veçanta në përcaktimin e një "lapsusi kohor".

Përpjetë pri-e Shqipërinë,
Përlintj'a shpirtin dhe fuqinë,
Diell për vllanë, yrnet për fqinë
Për botën ëndr' e qjell i ri

E nevoja e pamposhtur për të shmangur izolimin moral, ka qenë brenda dejeve të paraardhësve tanë.
Një mbrëmje solemne - fushë e përgjakur ; kostume uniformë njerëzish - veshje të grisura; gra të mbështetura tek partnerët e tyre - gra ku gjiri i tyre nuk ka tambël për fëmijën.
Më paralelizohen këto stema dykrenare, sikur shëmbëlltyra e të qenit jokoherent më shtyn drejt premisave në humbjen e relikës shqiptare. Nuk mund ta pranoj! Intuita im si Evis më trajtëson brenda atij flamuri të ndodhur në mes të sallës.
Ne, të cilët ndodhemi larg, jo se bëhemi utopistë nacionale, por përkundrazi kjo ëmblëmë e historisë sikur rikthehet më e ngjeshur brenda të kaluarës sonë, në kraharorë të shtrënguar.
" Ne duhet të jemi përherë të bashkuar, pavarësisht se shqiponja është dy-krenare " shprehet konsulli shqiptar z. Ilirian Zhupa.
Për fisnikët shqiptarë të bashkuar rreth Gjergj Kastriotit shqiponja përfaqësonte bashkimin e tyre në luftën kundër hordhive aziatike.
Në kohën e Rilindjes Kombëtare ajo përfaqësonte bashkimin e shqipëtarëve pa dallim feje dhe krahine. Duke simbolizuar kështu bashkimin gego- tosk.
Tashmë më duket vetja si person i demodeluar, që përpiqem të parashtroj në ashtin e të parëve tanë dëshirat dhe revoltën . Gjithsesi jam dhe unë gen i një kohe të palimittë, që ndonëse në një sallë lluksoze më ngjan dhe më kap brenda fytit dëshira për të qenë e lirë.
Ndihem! Si një copëz Shqipërie e improvizuar në kthinat e këtij qyteti, diskutohen mes të ftuarëve problemet ekzistuese, dëshira për t'u unifikuar gjithmonë e më shumë në boshtin e së vërtetës laike, pa gjurmë e një historie të çalë. Në të vërtetë në konturet e realitetit modern, të një logjike që kërkon të dalë maturisht prej caqeve të marshimeve të panumërta - njeriu fiton hap pas hapi një liri gjithmonë e më të madhe, në kuptimin e shkëputjes nga njësia fillestare me njerëzit e tjerë dhe me natyrën dhe në të bërit gjithnjë e më tepër një " individ ".
Nuk ka përpara vetes alternativë tjetër, veçse të bashkohet me botën në spontanitetin e dashurisë dhe të veprimtarisë prodhuese ose ta kërkojë sigurinë në lidhje me botën për ta shkatërruar lirinë e tij dhe integritetin e qënies së tij individuale.
Unë, dëgjoj këtu - sonte, mes përplasjes së gotave të të ftuarëve - ushëtimin, kuajt, drithërimat e një epoke që vjell gjak prej vetvetes për të na dhuruar si një perzm të eshtrave …lirinë e dy krenave shqiptare.